‘Ik wil de bijzondere uitdrukking van koeien tot leven laten komen’
SNEEK – Koeien fascineren Wiebe van der Zee (1953) uit Sneek. Zo erg zelfs, dat hij ze al zo’n dertig jaar schildert. “Noem koeien gerust mijn muze. Hun nieuwsgierigheid en kuddegedrag vind ik interessant. Ze hebben vaak een bijzondere uitdrukking op hun kop. Dat probeer ik in de schilderijen echt naar voren te brengen. De koeien moeten als het ware tot leven komen.”
Als jongetje was Wiebe al gefascineerd door koeien. Bij zijn oom Auke stond hij tussen de koeien in de stal. “Ik vond ze toen al mateloos interessant. Hoe ze allemaal bij elkaar staan, je nieuwsgierig aankijken. Dikwijls vroeg ik me af wat zij zouden denken. Zouden ze over ons ‘praten’ in hun eigen, mysterieuze koeientaaltje?”
Studie
Op de mavo bleek dat Wiebe goed kon tekenen en schilderen. Zijn werk werd regelmatig op school geëxposeerd. Het is Wiebe dan ook al gauw duidelijk dat hij een creatieve kant op wil. Na het vervullen van de dienstplicht, slaagt hij voor de toelatingstest voor de lerarenopleiding Ubbo-Emmius(richting handvaardigheid/tekenen). Toch gaat hij eerst als verkoper binnendienst bij een bedrijf in de buurt aan de slag. “Ik was al getrouwd met Geertje en ik vond het mijn plicht om ervoor te zorgen dat er brood op de plank kwam. Al gauw merkte ik echter dat dit niks voor mij was. Mijn vrouw stimuleerde me om nogmaals de toelatingstest te doen. Weer slaagde ik. Toen ben ik wél gaan studeren.”
Tijdens zijn studie leest Wiebe in de krant dat er deelnemers worden gezocht voor een kunstmarkt in Franeker. “Het was weer mijn vrouw die me aanspoorde te gaan. Ze duwde me zowat het huis uit om bij de buurvrouw te gaan telefoneren om me aan te melden. Zelf hadden we geen telefoon.” Zijn deelname blijkt een succes. “Ik verkocht meerdere werken, vooral typische Friese landschappen. Dít is leuk, dacht ik. Vanaf dat moment ging ik tijdens vakanties oude ambachten en kunstmarkten af om mijn werk te verkopen. Zo bracht ik toch nog een aardig zakcentje binnen.”
Koeien
Na zijn afstuderen gaat hij in 1981 als leraar tekenen/handvaardigheid aan de slag. Ondertussen blijft Wiebe schilderen. Na twaalf jaar blijkt het schilderen niet meer te combineren met zijn baan als leraar en stapt Wiebe uit het onderwijs. “Hoewel ik het lesgeven erg leuk vond, lag mijn hart toch bij het schilderen. Ik had gelukkig het voorrecht dat ik er van kon leven.” In de tussentijd waren de koeien ook weer om de hoek komen kijken. “In 1986 waren we op vakantie in Gorssel. Ineens zag ik een aantal koeien op hun gemak liggen in de wei. Voorzichtig sloop ik dichterbij om het geheel in aquarel vast te leggen. De dieren intrigeerden me meteen. Hoe ze je aankijken, het kuddegedrag, hun karakter. Het komt regelmatig voor dat ik de auto langs de kant van weg zet om koeien op de foto te zetten. Aan de hand van een foto maak ik een aquarel, soms een schilderij in olieverf. Ik wil zo realistisch mogelijk schilderen, waarbij ik de bijzondere uitdrukking van koeien tot leven wil laten komen.”
Door de jaren heen heeft Wiebe veel over koeien geleerd. “Ik ben natuurlijk geen boer, maar ik denk dat ik wel meer weet over koeien dan de gemiddelde Nederlander. Ik sta ook regelmatig met mijn werk op landbouwbeurzen. Mensen vertellen me dan de mooiste verhalen over hun koeien.” Blijkbaar delen veel mensen zijn liefde voor deze dieren, want zijn werk wordt over de hele wereld verkocht. Naast originele schilderijen zijn er reproducties en giclees beschikbaar. Ook is er sinds 2004 een porseleinen servieslijn op de markt.
De koeienschilder
Zijn het nou echt alleen maar koeien die Wiebe schildert? “Nee, zeker niet”, is zijn stellige antwoord. “Ik schilder bijvoorbeeld ook regelmatig landschappen en andere dieren. Onlangs heb ik nog een Volvo in ruste geschilderd met de titel “ de heilige koe”. Maar met koeien ben ik wel letterlijk groot geworden. Dan zou het vreemd zijn als ik ineens overga op het schilderen van allemaal rode Ferrari ‘s. Ze noemen mij ook wel de koeienschilder. Daar ben ik best trots op.”
